Welkom op de website van Marcel van Tongeren over de station's Blauwkapel NCS en Blauwkapel HSM in het groot en op schaal 1:160.

Bekijk de locatie NCS/Oost via Live Search of Google maps
Geocode: 093/4.512 / Plaatsnaamafkorting (onofficieel): BLO
Adres: Voordorpschedijk 11 3737 BK Groenekan (tegenwoordig 3566 MN Utrecht)

Bekijk de locatie HSM/Noord via Live Search of Google maps
Geocode: 095/13.027 / Plaatsnaamafkorting (onofficieel): BLN
Adres: Voordorpschedijk 2-4, 3737 BK Groenekan (tegenwoordig 3566 MN Utrecht)

Nieuws: De wijkkrant van Tuindorp Oost heeft in april van 2010 een artikel gepubliseerd over stationblauwkapel.nl met de titel; 'Het mysterie van het transformatorhuisje'. Het artikel is te lezen als pdf Jaargang 16, nummer 2, april 2010.


Kaartfragment uit Grote Historische Atlas Utrecht.


Hieronder bekende passerende treinen door Somda.nl:



De voormalige gemeente Maartensdijk had meerdere haltes waaronder Blauwkapel (Blaauw Kapel). Blauwkapel had net als Groenekan een aan het spoor van de NCS en de HIJSM en dan nog Maartensdijk, Nieuwe Wetering en Hollandsche Rading.
Het enige station wat in de voormalige gemeente nog steeds gebruikt wordt is Hollandsche Rading.
De gemeente had dus 7 stations/haltes. Tot 1 januari 1954 behoorde Tuindorp, waar het gaspoortje doorheen liep, en Blauwkapel nog bij de gemeente Maartensdijk.
Het gebied wat toentertijd ook tot de gemeente Maartensdijk behoorde is Haverland, het huidige Overvecht. Sinds 26 mei 1968 is daar een station gekomen, net iets westelijker dan Blauwkapel, maar dat station zal hier niet worden beschreven aangezien het station voor de annexatie nog niet bestond.


Animatie zoals Voordorpschedijk (wit) en de Blauwkapelscheweg (grijs) liep.
Rode stip stopplaats van de HIJSM en blauwe de stopplaats van NCS.


Burgemeester Eijck van Zuijlichem verzette zich hevig tegen de komst van het spoor. Hij was bang dat het verkeer met rijtuigen bij fort Blauwkapel door de opening van de spoorlijn onveilig zou worden en zelfs slachtoffers zou eisen. Hij werd daarin gesteund door inwoners van het dorp die met 33 handtekeningen een afrastering eisten tussen de spoorlijn en de gracht van het fort. Extra rasterwerk werd geplaatst maar volgens de boeren totaal onvoldoende. De schapen liepen gewoon op het spoor.

Het gedeelte van de Blauwkapelseweg die nu Bastionweg wordt genoemd volgde eerst nog de contouren van de gracht om het fort en kwam als punt bijeen met een splitsing naar de Voordorpschedijk. Daar waar nu de dienstwoning staat begon dus oorsponkelijk de Voordorpschedijk. Door de komst van de tweede verbindingsboog, dus die van Utrecht naar Hilversum, werd de Bastionweg verlegd omdat er ten behoeve van die verbindingsboog het kanaal toch gedeeltelijk gedempt moest worden kon daar gelijk de weg langs aangelegd worden. Die weg heeft nog een lange tijd voorrang gehad op verkeer van de Gageldijk. De oude overweg werd na 1948 buiten dienst gesteld.



Situatieschets Blauwkapel West. De weg links is de Gageldijk en Prof. Jordanlaan (nu Eykmanlaan)


Aan het traject Utrecht - Zwolle waaraan de halte Blauwkapel NCS was gelegen bestond van 1881 t/m 1959 een particuliere goederenlijn die in de volksmond 'Gaspikkie' werd genoemd. Meer hierover is te vinden bij 'Goederen'.
Ter hoogte van KM 4.0 zat nog een zuidelijke aftakking met een kort stuk spoor met een zgn. grendelwissel naar het onderstation van de N.S. om de trein via de bovenleiding te voorzien van de benodigde 1500 V gelijkstroom (DC). Tot en met 1992 staat het stukje spoor nog wel op de kaart, daarna is het gebouw blijven staan, maar het spoor werd opgebroken. Lees meer hierover in het gedeelte 'bovenleiding'.

Het baanvak Hilversum - Utrecht waaraan de halte Blauwkapel HSM was gelegen is een van de bekendste trajecten in Nederland dankzij de betonnen portalen. Beter bekend als de Gotische Bogen welke op de monumentenlijst staat.
Bij Blauwkapel zijn geen betonnen, maar metalen portalen gebruikt. Het traject met betonnen portalen begint tegenwoordig pas waar de bebouwing van Groenekan begint.

Deze eerste spoorlijn van de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij werd aangelegd met een spoorwijdte van 1945 mm.



De bijna haakse kruising ter hoogte van Blauwkapel (afkorting Bkp)


Groenekan (Blauwkapel was een buurtschap van Groenekan) was in 1883 voor een dag een metropool!
De eigenaar Willem Theodoor Grothe-Van Schellach (1862-1919) stelde zijn landgoed aan de Groenekanscheweg, waarop het landhuis 'VOORDAAN' staat, beschikbaar voor zendingsorganisaties e.d. zodat hier op 4 juli 1893 een grote openlucht bijeenkomst gehouden kon worden.


De duizenden bezoekers werden uit het hele land aangevoerd met speciale treinen waarbij er grote concurrentie was tussen de twee spoorwegmaatschappijen die een station in Groenekan hadden. De commisie van het Zendingsfeest had met de NCS een overeenkomst gesloten over extra treinen. Deze treinen uit Rotterdam en Den Haag reden via Amsterdam naar Groenekan. Direct kwam de Nederlandsche Rhijnspoorwegmaatschappij (N.R.S.) met een advertentie dat hun trein qua tarief gelijk was, maar dat het wel 2 tot 3 uur reistijd scheelde met de concurrentie omdat er niet via Amsterdam H.S. omgereden hoefde te worden.

De burgemeester van Maartensdijk, Burman Eyck tot Zuylichem, nam speciale maatregelen via een soort noodverordening om het rijtuigenverkeer op de Groenekanscheweg op die dag in goede banen te leiden. Een zeer massal feest was de Velddag van het Leger des Heils in aanwezigheid van de oprichter van het Leger Generaal Booth. Het geheel maakte grote indruk dat blijkt wel uit het verslag van deze Velddag in de Utrechtse Courant van 27 juli 1893;

'Wat een drukte aan die halte Groenekan van de Ooster-, en de halte iets verder stadwaarts van de Centraalspoor ! (Blauwkapel WvS). Anders heerscht er al de kalmte der landelijke omgeving ; thans was het al vroeg een drukte en beweging, als was het een der voorname centraalstations geworden van het internationaal verkeer. Groenekan, anders een stil en vergeten plekje, was vandaag het drukste station van heel Nederland !'


Herinneringskaart Nationale Velddag 1896 (Gemeentearchief De Bilt)


Eenmalig lieten de gebroeders Godijn in de jaren '30 zelfs een trein stoppen in het nabij gelegen Tuindorp zodat tuindorpers op de Van Bemmelenlaan, waar immers toch het gasspoortje liep, konden instappen op de dieseltrein (DE3) naar Hulshorst bij Harderwijk.


Voor een keer kon men instappen ter hoogte van de Van Bemmelenlaan (foto: L.H. Hofland)


Beide lijnen Hilversum - Utrecht en Utrecht - Zwolle werden aangelegd met het inmiddels sinds 1866 gebruikelijke normaalspoor met een breedte van 1435 mm.
In 1890 is de NRS (reed niet door Blauwkapel) overgenomen door de Staat der Nederlanden, die de exploitatie in handen gaf van de Maatschappij tot Exploitatie Staatsspoorwegen (SS). In 1917 werd met de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij en de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen de belangenmaatschap Nederlandse Spoorwegen opgericht wat uit mondde in een fusie en de oprichting van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen op 1 januari 1938.

Na 10 mei 1940 dreige er op het spoorwegknooppunt een bombardement. Hierdoor werden de ruiten in de omgeving voorzien van kruislings aangebracht plakband om eventueel rondvliegend glas te voorkomen tijdens een eventuele treffer.
Later werden de bewoners zelfs verplcht om de ruiten te blinderen om zodoende te voorkomen dat Engelse vliegers zich in de nacht konden orienteren.
Seinhuiswachter Van Zoeren werd bij een van de bombardementen op een haar na getroffen door een bom toen hij wat groente uit zijn moestuintje wilde halen. Zoals zo vaak raakte hij in gesprek met zijn buurman. Dat was maar goed ook want kort daarop werd zijn moestuinje aan de andere kant van het spoor getroffen. In de herfst van 1944 bestookten de Geallieerden het trein- en wegverkeer vanuit de lucht. Op 6 oktober 1944 is daarbij de infrastructuur bij Blauwkapel deels verloren gegaan.
Na het einde van de tweede wereldoorlog werd de baan en voor zover mogelijk de bovenleiding hersteld met een minimum aan beschikbare middelen die er waren.

De naam Blauwkapel komt tegenwoordig nog voor bij de bijna haakse kruising tussen de spoorlijnen. De ongelijkvloerse kruising met de intercitysporen Utrecht - Amersfoort is in 1992 aangelegd. Er is sinds 24 mei 1905 een verbindingsboog Amersfoort-Maliebaan (ooit voor goederenvervoer en tegenwoordig alleen nog voor de pendeldienst naar het spoorwegmuseum) en sinds 26 oktober 1921 een verbindingsboog Hilversum-Utrecht.





Links de verbindingsboog naar Maliebaan met daarachter de bijna haakse kruising.
Rechtdoor is richting Utrecht C.S. In de verte is aan de linkerkant Post T te zien.



Vernieuwd spoor gezien vanaf de overweg ter hoogte van de Darwindreef (13-08-2013)


Vernieuwd spoor gezien vanaf de overweg ter hoogte van de Darwindreef (13-08-2013)


Vernieuwd spoor gezien vanaf de overweg ter hoogte van de Darwindreef (13-08-2013)